Kalıtım ve Genetik Bilgi
Canlıların özelliklerini belirleyen genler, DNA üzerinde bulunur. Her gen, vücudumuzda bir protein veya RNA molekülü üretimi için gerekli bilgiyi taşır. DNA, çift sarmal yapısıyla genetik bilginin taşıyıcısıdır ve adenin, timin, sitozin ve guanin bazlarından oluşan nükleotidlerden meydana gelir.
Kromozomlar, DNA'nın organize edildiği yapılardır. İnsanlarda 23 çift kromozom bulunur ve bunların yarısı anneden, diğer yarısı babadan gelir. Bu sistem, genetik bilginin nesiller boyunca düzgün aktarılmasını sağlar.
Genetik biliminin temelini atan Gregor Mendel, bezelye bitkileriyle yaptığı deneylerle kalıtımın temel kurallarını keşfetti. Mendel'in birim kalıtım ilkesi, genlerin bireyler arasında nasıl aktarıldığını açıklar. Buna göre, her birey bir özellik için iki allel taşır ve bunlardan birini yavrularına aktarır.
Dikkat: Mendel'in bağımsız dağılım ilkesi, farklı özelliklerin birbirinden bağımsız olarak aktarıldığını gösterir. Örneğin, bir bitkinin çiçek rengi ve tohum şekli birbirinden bağımsız olarak yavrulara geçebilir!
Mendel ayrıca dominant ve resesif alelleri tanımladı. Dominant aleller (örneğin kahverengi göz), resesif alellere (mavi göz) göre daha baskın olarak kendini gösterir.