Kıkırdak Doku ve Kas Dokusu
Kıkırdak doku, hücrelerin az ve ara maddenin çok olduğu bir yapıdır. Hücrelere kondrosit, ara maddeye kondrin denir. Kıkırdak dokuda sinirler, kan ve lenf damarları bulunmaz. Madde alışverişi difüzyon ile gerçekleşir.
Kıkırdak doku üç türe ayrılır: Hiyalin kıkırdak (ara maddesi saydam ve kolajen lif içerir), elastik kıkırdak (çok fazla elastik lif içerir, esneyebilir) ve fibröz kıkırdak (çok fazla kolajen içerir, basınca dayanıklıdır).
Kas dokusu, hareketi sağlamanın yanı sıra madde taşınması, vücut şeklinin korunması ve vücut sıcaklığının düzenlenmesinde rol oynar. Kas hücresinin zarına sarkolemma, sitoplazmasına sarkoplazma denir. Kasılmayı sağlayan protein yapılı aktin ve miyozin proteinlerine miyofibril denir.
Bunu bilmelisin! Kaslar üçe ayrılır: Çizgili kas (%40, isteğe bağlı hareket eder, hızlı kasılır, çabuk yorulur), düz kas (organların yapısında, istem dışı çalışır, yavaş kasılır, yorulmaz) ve kalp kası (yapı olarak çizgili kasa, çalışma olarak düz kasa benzer).
Kas hücrelerinin özelliklerine göre sınıflandırılması önemlidir. Çizgili kaslar silindirik lifli uzun hücrelerden oluşur, sinir yoluyla uyarılır ve beyin kontrolündedir. Düz kaslar beyaz hücreli ve yassı şekildedir, otonom sinir sistemiyle çalışır. Kalp kası ise dallanmış liflerden oluşur, düzenli ve yorulmadan kasılabilir.