Fotosentez Hızını Etkileyen Faktörler
Işık şiddeti artıkça fotosentez hızı da artar, ama sadece belli bir noktaya kadar. Sonrasında hız sabit kalır - çünkü bitki maksimum kapasitesine ulaşmıştır. Bu durum tıpkı arabanın maksimum hızına çıkması gibidir.
Karbondioksit miktarı da benzer şekilde çalışır. CO₂ arttıkça fotosentez hızlanır, sonra sabit kalır. Dikkat edilmesi gereken nokta: Ca(OH)₂, KOH, NaOH gibi bazlar ortamdaki CO₂'yi emerler, bu yüzden fotosentez hızını düşürürler.
Su miktarı %15'in üzerinde artmaya başladığında fotosentez hızı da artar. Su hem enzimlerin çalışması hem de hidrojen-elektron kaynağı olarak gereklidir. Su olmadan fotosentez durur!
Önemli: Fotosentezde çok sayıda enzim çalışır, bu yüzden enzim aktivitesini etkileyen her faktör fotosentezi de etkiler.
Sıcaklık artıkça enzimler daha hızlı çalışır, fotosentez hızlanır. Ama çok sıcak olursa enzimler bozulur (denatüre olur) ve fotosentez yavaşlayıp durur. Optimum sıcaklık çok önemlidir!
Işık dalga boyu konusunda Engelmann'ın deneyi çok meşhur: İpliksi algı farklı renkteki ışıklarla aydınlatmış, aerobik bakterilerin nerede kümelendiğine bakmış. Mor, mavi ve kırmızı ışıkta bakteriler çok kümelenmiş (çünkü oksijen çok), yeşil ışıkta az kümelenmiş.
Mineral maddeler bitki yapısına katılır, enzimlere yardım eder ve hücre dengelerini sağlar. Minimum kuralı çok önemli: En az olan mineral, diğer tüm faktörlerin kullanımını sınırlar. Örneğin azot az ise, diğer mineraller bol olsa da bitki sadece azot oranında gelişebilir.
pH değeri enzimlerin çalışması için kritiktir. Çok asidik veya bazik ortamda enzimler bozulur, fotosentez yavaşlar ve durur. Her enzimin optimum pH aralığı vardır.