Fotosentez, canlıların hayatta kalması için gerekli olan temel bir biyolojik...
Biyoloji328 görüntüleme·Güncellendi 8 Tem 2026·4 sayfaFotosentez: Detaylı Konu Anlatımı
B
Beyza Doğan@beyzadoan
1 / 4
1
of 4
Fotosentez ve Fotosentetik Canlılar
Fotosentez yapabilen canlılara fotoototrof denir. Bu gruba bitkiler, algler ve siyanobakteriler (mavi-yeşil algler) girer. Genel fotosentez denklemi 6CO₂ + 12H₂O → C₆H₁₂O₆ + 6H₂O + 6O₂ şeklindedir ve bu tepkime sırasında karbondioksit ve su kullanılarak glikoz ve oksijen üretilir.
Bazı özel fotosentetik canlılar farklı maddeler kullanabilir. Sülfür bakterileri H₂O yerine H₂S (hidrojen sülfür) kullanırken, hidrojen bakterileri ise doğrudan H₂ moleküllerini kullanır. Ancak tüm fotosentetik canlılar karbondioksit, klorofil ve ışığı ortak olarak kullanır.
Fotosentezin gerçekleşmesi için en önemli yapı kloroplasttır. Bu organel ökaryotik canlılarda bulunur ve iç zar, dış zar, stroma sıvısı ve granum adı verilen yapılardan oluşur. Kloroplastlarda kendi DNA'sı, RNA'sı ve ribozomları bulunur, bu yüzden protein sentezi yapabilirler.
Dikkat! Fotosentez için kloroplast şart değildir, ama klorofil kesinlikle şarttır. Prokaryot canlılarda kloroplast yoktur ama klorofil vardır ve fotosentez yapabilirler.
2
of 4
Fotosentez Reaksiyonları
Fotosentez, ışığa bağımlı ve ışıktan bağımsız olmak üzere iki ana reaksiyona ayrılır. Işığa bağımlı reaksiyonlar kloroplastın grana kısmında, tilakoid zar üzerinde gerçekleşir. Bu aşamada enzimler görev yapmaz, bu nedenle sıcaklıktan etkilenmez.
Işığa bağımlı reaksiyonlarda su, ışık ve klorofil kullanılarak oksijen, ATP ve NADPH₂ üretilir. Bu süreçte fotoliz olayı gerçekleşir ve suyun parçalanmasıyla oksijen açığa çıkar. Işık enerjisi absorbe edildiğinde, fotosistem I yükseltgenir ve elektronlar bir dizi elektron taşıyıcıdan geçerek NADP'yi NADPH₂'ye indirger.
Işığa bağımlı reaksiyonda elektron akışı Fotosistem I'in (FTSI) yükseltgenmesi ile başlar ve NADPH'nin indirgenmesi ile sonlanır. Tam bir fotosentez döngüsü için bu süreç 6 kez gerçekleşir ve toplamda 12 NADPH₂ molekülü oluşturulur.
Hatırlatma: İndirgenme elektron alması, yükseltgenme ise elektron vermesi olayıdır. Fotosentezde elektronlar sürekli bir akış halindedir.
3
of 4
Işıktan Bağımsız Reaksiyonlar
Işıktan bağımsız reaksiyonlar (Calvin döngüsü veya karbon tutma reaksiyonları), ışık gerektirmese de aydınlık ortamda gerçekleşir. Bu reaksiyonlar kloroplastın stroma kısmında, enzimler aracılığıyla yürütülür.
Bu aşamada CO₂, NADPH₂ ve ATP kullanılarak organik madde ve su üretilir. Süreç, Rubisco enzimi sayesinde CO₂'in RuBP (ribüloz difosfat) ile birleşmesiyle başlar. Daha sonra bir dizi reaksiyonla PGAL (fosfogliseraldehit) adı verilen 3 karbonlu bileşik oluşur.
PGAL molekülleri, bitkilerin ihtiyaç duyduğu çeşitli organik moleküllerin (glikoz, yağ asidi, vitamin vb.) yapımında kullanılır. Bu aşama fotosentezin asıl kazancıdır. Bir tam döngüde 6 CO₂, 12 NADPH₂ ve 18 ATP kullanılarak organik madde, 12 NADP, 18 ADP ve 6 H₂O üretilir.
Önemli: Prokaryotlarda ışıktan bağımsız reaksiyonlar sitoplazmada gerçekleşirken, ökaryotlarda stromada gerçekleşir. Bu farklılık hücre yapısındaki temel farklılıklardan kaynaklanır.
4
of 4
Fotosentez Hızına Etki Eden Faktörler
Fotosentez hızını etkileyen faktörler çevresel ve kalıtsal olarak ikiye ayrılır. Çevresel faktörler arasında ışık şiddeti, ışığın dalga boyu, CO₂ miktarı, sıcaklık, mineral tuzlar, su ve pH bulunur. Özellikle bitkiler kırmızı-mor dalga boyundaki ışığı daha fazla soğurur.
Atmosferde CO₂ oranı yaklaşık %0,034'tür ve yapraklardaki stomalar (gözenekler) sayesinde bitkiler CO₂ alıp O₂ verirler. Bu gözenekler su alımında rol oynamaz. CO₂ miktarı arttıkça fotosentez hızı da belirli bir noktaya kadar artar, sonra sabitlenir.
Kalıtsal faktörler arasında kloroplast ve klorofil sayısı, yaprak sayısı ve genişliği, stoma sayısı, kutikula kalınlığı ve enzim miktarı bulunur. Kloroplast, klorofil, yaprak sayısı, stoma sayısı ve enzim miktarının artması fotosentez hızını artırırken, kutikula kalınlığının artması azaltır.
İpucu: Fotosentez hızı ölçülürken genellikle üretilen O₂ miktarı veya tüketilen CO₂ miktarı ölçülür. Bir faktör optimum seviyenin altında veya üstünde olduğunda fotosentez hızı düşer, bu duruma sınırlayıcı faktör denir.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: Photosynthesis
9BiyolojiFotosentez
Fotosentez
1181513
BiyolojiKemo sentez hakkında bilgi
Kemosentez hakkında açıklama
1251016
BiyolojiFotosentez ve Kemosentez
Ayt Biyoloji
122653
BiyolojiCanlılık ve enerji
Ayt biyoloji
123194
BiyolojiBiyoloji 12. Sınıf
Biyoloji 12.sınıf sınava hazırlık
125075
BiyolojiAYT BİO FOTOSENTEZ VE KEMOSENTEZ
Ayt biyoloji fotosentez ve kemosentez hakkında açıklayıcı ders notu
111,34615
Fen BilimleriFotosentez
Fotosentez nedir, nasıl gerçekleşir? Konu anlatımı.
114796
Biyoloji12.SINIF BİYOLOJİ
...
91,27725
BiyolojiFotosentez
Fotosentez
1132218
Biyoloji dersinin en popüler içerikleri
9BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,317141
Biyoloji11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
115,946619
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,38285
Biyolojiayt biyoloji tekrar
meb kitap özeti
121,55815
BiyolojiBitki Biyolojisi
12. sınıf bitki biyolojisi
1289316
Biyoloji9. SINIF ORGANELLER
Bu not,hücre biyolojisi konusundaki organellerle ilgili detaylı bilgiler içermektedir.İçerikte, her bir organelin yapısı,fonksiyonları ve hücre içindeki rolü açıklanmaktadır.
92,008145
BiyolojiBoşaltım Sistemi
Boşaltım sistemi ve ayrıntıları
1159314
BiyolojiEndokrin Sistemi
.
111,64624
Biyolojiayt biyoloji(bitkiler)ders notları
her ayt sınavına girmeden once okudugum cok yararlı ders notlarım
111,15020
En popüler içerikler
9
Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,26267
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,449194
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,317141
Felsefe11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
113,599113
Biyoloji11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
115,946619
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,66264
FizikDalgalar
Fizik Notları
99,622142
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,26849
Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
93,20372
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı
Biyoloji328 görüntüleme·Güncellendi 8 Tem 2026·4 sayfaFotosentez: Detaylı Konu Anlatımı
B
Beyza Doğan@beyzadoan
Fotosentez, canlıların hayatta kalması için gerekli olan temel bir biyolojik süreçtir. Bitkiler, algler ve bazı bakteriler tarafından gerçekleştirilir ve güneş enerjisini kullanarak karbondioksit ve sudan besin maddesi üretmeyi sağlar.
1
of 4
Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Fotosentez ve Fotosentetik Canlılar
Fotosentez yapabilen canlılara fotoototrof denir. Bu gruba bitkiler, algler ve siyanobakteriler (mavi-yeşil algler) girer. Genel fotosentez denklemi 6CO₂ + 12H₂O → C₆H₁₂O₆ + 6H₂O + 6O₂ şeklindedir ve bu tepkime sırasında karbondioksit ve su kullanılarak glikoz ve oksijen üretilir.
Bazı özel fotosentetik canlılar farklı maddeler kullanabilir. Sülfür bakterileri H₂O yerine H₂S (hidrojen sülfür) kullanırken, hidrojen bakterileri ise doğrudan H₂ moleküllerini kullanır. Ancak tüm fotosentetik canlılar karbondioksit, klorofil ve ışığı ortak olarak kullanır.
Fotosentezin gerçekleşmesi için en önemli yapı kloroplasttır. Bu organel ökaryotik canlılarda bulunur ve iç zar, dış zar, stroma sıvısı ve granum adı verilen yapılardan oluşur. Kloroplastlarda kendi DNA'sı, RNA'sı ve ribozomları bulunur, bu yüzden protein sentezi yapabilirler.
Dikkat! Fotosentez için kloroplast şart değildir, ama klorofil kesinlikle şarttır. Prokaryot canlılarda kloroplast yoktur ama klorofil vardır ve fotosentez yapabilirler.
2
of 4Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Fotosentez Reaksiyonları
Fotosentez, ışığa bağımlı ve ışıktan bağımsız olmak üzere iki ana reaksiyona ayrılır. Işığa bağımlı reaksiyonlar kloroplastın grana kısmında, tilakoid zar üzerinde gerçekleşir. Bu aşamada enzimler görev yapmaz, bu nedenle sıcaklıktan etkilenmez.
Işığa bağımlı reaksiyonlarda su, ışık ve klorofil kullanılarak oksijen, ATP ve NADPH₂ üretilir. Bu süreçte fotoliz olayı gerçekleşir ve suyun parçalanmasıyla oksijen açığa çıkar. Işık enerjisi absorbe edildiğinde, fotosistem I yükseltgenir ve elektronlar bir dizi elektron taşıyıcıdan geçerek NADP'yi NADPH₂'ye indirger.
Işığa bağımlı reaksiyonda elektron akışı Fotosistem I'in (FTSI) yükseltgenmesi ile başlar ve NADPH'nin indirgenmesi ile sonlanır. Tam bir fotosentez döngüsü için bu süreç 6 kez gerçekleşir ve toplamda 12 NADPH₂ molekülü oluşturulur.
Hatırlatma: İndirgenme elektron alması, yükseltgenme ise elektron vermesi olayıdır. Fotosentezde elektronlar sürekli bir akış halindedir.
3
of 4Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Işıktan Bağımsız Reaksiyonlar
Işıktan bağımsız reaksiyonlar (Calvin döngüsü veya karbon tutma reaksiyonları), ışık gerektirmese de aydınlık ortamda gerçekleşir. Bu reaksiyonlar kloroplastın stroma kısmında, enzimler aracılığıyla yürütülür.
Bu aşamada CO₂, NADPH₂ ve ATP kullanılarak organik madde ve su üretilir. Süreç, Rubisco enzimi sayesinde CO₂'in RuBP (ribüloz difosfat) ile birleşmesiyle başlar. Daha sonra bir dizi reaksiyonla PGAL (fosfogliseraldehit) adı verilen 3 karbonlu bileşik oluşur.
PGAL molekülleri, bitkilerin ihtiyaç duyduğu çeşitli organik moleküllerin (glikoz, yağ asidi, vitamin vb.) yapımında kullanılır. Bu aşama fotosentezin asıl kazancıdır. Bir tam döngüde 6 CO₂, 12 NADPH₂ ve 18 ATP kullanılarak organik madde, 12 NADP, 18 ADP ve 6 H₂O üretilir.
Önemli: Prokaryotlarda ışıktan bağımsız reaksiyonlar sitoplazmada gerçekleşirken, ökaryotlarda stromada gerçekleşir. Bu farklılık hücre yapısındaki temel farklılıklardan kaynaklanır.
4
of 4Ders notlarını görmek için kaydol. Ücretsiz!
- Tüm belgeleri görebilirsin
- Notlarını Yükselt
- Milyonlarca öğrenciye katıl
Kaydolduğunda Hizmet Şartları ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursun
Fotosentez Hızına Etki Eden Faktörler
Fotosentez hızını etkileyen faktörler çevresel ve kalıtsal olarak ikiye ayrılır. Çevresel faktörler arasında ışık şiddeti, ışığın dalga boyu, CO₂ miktarı, sıcaklık, mineral tuzlar, su ve pH bulunur. Özellikle bitkiler kırmızı-mor dalga boyundaki ışığı daha fazla soğurur.
Atmosferde CO₂ oranı yaklaşık %0,034'tür ve yapraklardaki stomalar (gözenekler) sayesinde bitkiler CO₂ alıp O₂ verirler. Bu gözenekler su alımında rol oynamaz. CO₂ miktarı arttıkça fotosentez hızı da belirli bir noktaya kadar artar, sonra sabitlenir.
Kalıtsal faktörler arasında kloroplast ve klorofil sayısı, yaprak sayısı ve genişliği, stoma sayısı, kutikula kalınlığı ve enzim miktarı bulunur. Kloroplast, klorofil, yaprak sayısı, stoma sayısı ve enzim miktarının artması fotosentez hızını artırırken, kutikula kalınlığının artması azaltır.
İpucu: Fotosentez hızı ölçülürken genellikle üretilen O₂ miktarı veya tüketilen CO₂ miktarı ölçülür. Bir faktör optimum seviyenin altında veya üstünde olduğunda fotosentez hızı düşer, bu duruma sınırlayıcı faktör denir.
Hiç sormayacaksın sanmıştık...
Yapay zeka arkadaşımız öğrencilerin ihtiyaçlarına göre özel olarak tasarlanmıştır. Platformda bulunan milyonlarca içeriğe dayanarak öğrencilere gerçekten anlamlı ve ilgili yanıtlar verebiliyoruz. Ancak mesele sadece cevaplar değil, refakatçi aynı zamanda kişiselleştirilmiş öğrenme planları, sınavlar veya sohbet içerikleri ve öğrencilerin becerilerine ve gelişimlerine dayalı %100 kişiselleştirme ile öğrencilere günlük öğrenme zorluklarında rehberlik ediyor.
Uygulamayı Google Play Store ve Apple App Store'dan indirebilirsiniz.
Knowunity uygulaması ücretsiz! Uygulamamız çok yakında indirmeye hazır olacak, bekle bizi. 💙
Benzer Ders Notları
En popüler içerikler: Photosynthesis
9BiyolojiFotosentez
Fotosentez
1181513
BiyolojiKemo sentez hakkında bilgi
Kemosentez hakkında açıklama
1251016
BiyolojiFotosentez ve Kemosentez
Ayt Biyoloji
122653
BiyolojiCanlılık ve enerji
Ayt biyoloji
123194
BiyolojiBiyoloji 12. Sınıf
Biyoloji 12.sınıf sınava hazırlık
125075
BiyolojiAYT BİO FOTOSENTEZ VE KEMOSENTEZ
Ayt biyoloji fotosentez ve kemosentez hakkında açıklayıcı ders notu
111,34615
Fen BilimleriFotosentez
Fotosentez nedir, nasıl gerçekleşir? Konu anlatımı.
114796
Biyoloji12.SINIF BİYOLOJİ
...
91,27725
BiyolojiFotosentez
Fotosentez
1132218
Biyoloji dersinin en popüler içerikleri
9BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,317141
Biyoloji11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
115,946619
Biyoloji11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji dolaşım sistemi ders notları
114,38285
Biyolojiayt biyoloji tekrar
meb kitap özeti
121,55815
BiyolojiBitki Biyolojisi
12. sınıf bitki biyolojisi
1289316
Biyoloji9. SINIF ORGANELLER
Bu not,hücre biyolojisi konusundaki organellerle ilgili detaylı bilgiler içermektedir.İçerikte, her bir organelin yapısı,fonksiyonları ve hücre içindeki rolü açıklanmaktadır.
92,008145
BiyolojiBoşaltım Sistemi
Boşaltım sistemi ve ayrıntıları
1159314
BiyolojiEndokrin Sistemi
.
111,64624
Biyolojiayt biyoloji(bitkiler)ders notları
her ayt sınavına girmeden once okudugum cok yararlı ders notlarım
111,15020
En popüler içerikler
9Tarih9. Sınıf Tarih Konu Anlatımı
9. sınıf tarih tüm ünite konu anlatımı
94,26267
Matematik8.sınıf matematik
Tüm üniteleri içermektedir!
85,449194
BiyolojiTyt biyoloji
Bio
95,317141
Felsefe11.Sınıf Felsefe 2.Dönem 2.Yazılı sınavı ders notları
20.yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı, 20.yüzyıl felsefesi temel problemleri ve akımları konularını içermektedir
113,599113
Biyoloji11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
11. sınıf biyoloji boşaltım (üriner) sistemi ders notları
115,946619
TarihTYT AYT TARİH
Tarih
92,66264
FizikDalgalar
Fizik Notları
99,622142
Tarih9.sınıf tarih ders notları
Yeni maarif modele uygundur
92,26849
Türk Dili ve Edebiyatı9. Sınıf edebiyat ders notları.
9. Sınıflar için Türk Dili edebiyatı notları.
93,20372
Kullanıcılarımızdan yorumlar. Onlar her şeyi çok beğendi — sen de beğeneceksin.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Uygulama çok kolay kullanılıyor ve güzel tasarlanmış. Şu ana kadar aradığım her şeyi buldum ve sunumlardan çok şey öğrendim! Kesinlikle ödevlerim için hep kullanacağım!
A.S.iOS kullanıcısı
Uygulama çok iyi. Çok fazla ders notu ve yardımlaşma var. Örneğin benim problem yaşadığım bir ders Geometriydi ve ANINDA yardım ettiler beraber hem sorularımı çözdük hem konu anlatımı buldum. Herkese tavsiye ederim.
S.L.Android kullanıcısı
BEN ŞOK. Reklamını sık sık gördüğüm için uygulamayı denedim ve gerçekten hayran kaldım. Bu uygulama okul için tam ihtiyacım olan şey. Anında ödev yardımı, konu anlatımı, örnek sınavlar, flaşkartlar hepsi hepsi var, şiddetle tavsiye ederim ✅
A.iOS kullanıcısı