Nöron Çeşitleri ve Glia Hücreleri
Sinir sisteminde üç tip nöron görev yapar: duyu (getirici) nöronlar, ara nöronlar ve motor (götürücü) nöronlar. Duyu nöronları, duyu organlarından aldıkları ışık, ses, tat gibi uyarıları merkezi sinir sistemine iletir. Ara nöronlar merkezi sinir sisteminde bulunur ve gelen uyarıları değerlendirerek uygun cevabı oluşturur. Motor nöronlar ise merkezi sinir sisteminden aldıkları cevabı uygun efektör organlara iletir.
Nöronlar görevlerini tek başlarına yapamaz; onlara yardım eden glia hücreleri vardır. Astrositler, kan-beyin bariyerini oluşturarak zararlı maddelerin beyne geçmesini engeller. Ependim hücreleri, beyin ve omurilik sıvısı (BOS) üreterek beyni sarsıntılara karşı korur.
Mikroglialar fagositoz yaparak sorunlu ve ölü hücreleri yok eden mikrofaj benzeri hücrelerdir. Oligodendrositler merkezi sinir sistemindeki nöronlarda, Schwann hücreleri ise çevresel sinir sistemindeki nöronlarda miyelin kılıf oluşturur.
Sinir sisteminde herhangi bir bölümün zarar görmesi farklı sonuçlar doğurur. Örneğin, sadece duyu nöronu zarar görürse genel veya lokal anestezi, ara nöron zarar görürse felç, motor nöron zarar görürse Botox benzeri etkiler ortaya çıkabilir.
⚠️ Farklı nöron tiplerinin zarar görmesi farklı sonuçlar doğurur. Bu nedenle sinir sistemi hasarları bölgeye göre çok farklı belirtilere neden olabilir!