Canlıların Temel Özellikleri
Hücresel yapı her canlının en temel özelliğidir - tek hücreli organizmalar (bakteri, öglena) ya da çok hücreli organizmalar (bitki, hayvan) olabilirler. Hücreler çekirdekli (ökaryot) veya çekirdeksiz (prokaryot) olarak iki gruba ayrılır.
Beslenme konusunda canlılar iki farklı strateji kullanır. Ototroph canlılar besinlerini kendileri üretirken (su yosunu gibi), heterotroph canlılar besinlerini hazır olarak alır (hayvanlar gibi). İlginç bir nokta olarak öglena hem ototrop hem heterotrop beslenebilir.
Solunum besinlerden ATP sentezlemek için yapılır ve yaşam için zorunludur. Metabolizma ise vücudumuzda sürekli gerçekleşen yapım (anabolizma) ve yıkım (katabolizma) olaylarının tamamıdır.
Hatırla: Prokaryot = çekirdeksiz (bakteri), Ökaryot = çekirdekli (bitki, hayvan, mantar)
Büyüme ve gelişme tek hücrelilerde hacim artışı, çok hücrelilerde hem hacim hem hücre sayısı artışı şeklinde görülür. Hareket ise canlının türüne göre farklı şekillerde gerçekleşir - flagella, kanat, bacak gibi.
Boşaltım metabolik artıkların vücuttan atılmasıdır ve iç dengeyi (homeostazi) sağlamak için kritiktir. Amonyak farklı canlılarda NH₃, üre veya ürik asit olarak atılır.
Üreme ile nesiller devam ettirilir - eşeysiz üremede çeşitlilik yokken, eşeyli üremede genetik çeşitlilik sağlanır. Uyarılara tepki (refleks) ve organizasyon (atom→molekül→organel→hücre dizilimi) de temel özelliklerdendir.