Canlılarda Enerji Dönüşümleri
Enerji, bir değişikliğe neden olabilme veya iş yapabilme yeteneğidir. Duran bir nesneyi hareket ettirebilir veya bir molekülün yapısını değiştirebilir. Enerji yok edilemez, sadece farklı biçimlere dönüşebilir ve canlılar için temel enerji kaynağı güneştir.
ATP (Adenozin Trifosfat), canlılardaki tüm enerji dönüşümlerinde rol oynayan temel enerji molekülüdür. Nükleotit yapılıdır ve enerjinin depolanması yerine anlık olarak üretilir ve tüketilir. ATP, elektrik, ısı ve kimyasal enerji gibi farklı enerji formlarına dönüşebilir.
Tepkimeler enerji ihtiyacına göre iki grupta incelenebilir: Endergonik tepkimeler, gerçekleşmesi için enerji gerektiren (biyosentez, aktif taşıma, sinirsel iletim) ve ekzergonik tepkimeler, enerji açığa çıkaran oksijenli/oksijensizsolunum,fermantasyon tepkimelerdir.
💡 Fosforilasyon, ATP üretimi olup endergonik bir reaksiyonken; defosforilasyon ATP'nin parçalanması olup ekzergonik bir reaksiyondur. Her hücre kendi ATP'sini üretir ve hücreler arası ATP geçişi olmaz, ancak organeller arasında geçiş olabilir.