Canlıların Ortak Özellikleri

Canlılar çeşitli ortak özelliklere sahiptir. Bu özelliklerin en temelinde hücresel yapı bulunur. Hücre, canlının yapısal ve işlevsel en küçük yapı birimidir. Paramesyum ve öglena gibi tek hücreli canlılar olduğu gibi, çok hücreli canlılar da vardır.

Hücreler yapılarına göre ikiye ayrılır: Prokaryot ve ökaryot. Prokaryot hücrelerde çekirdek ve zarla çevrili organeller bulunmaz (örneğin bakteriler ve arkeler). Ökaryot hücrelerde ise belirgin bir çekirdek ve zarla çevrili organeller vardır (örneğin hayvanlar, bitkiler, mantarlar, algler, amip ve paramesyum).

Beslenme, canlıların enerji ihtiyaçlarını karşılamak için kullandıkları temel süreçtir. Canlılar beslenme şekillerine göre üç gruba ayrılır: Kendi besinlerini üretebilen ototroflar (yeşil bitkiler, algler), besinlerini dışarıdan alan heterotroflar (mantarlar, hayvanlar) ve hem ototrof hem heterotrof olan miksotroflar (öglena).

Solunum tüm canlılarda görülen, hücre içerisindeki besinlerin parçalanmasıyla ATP üretilen süreçtir. Oksijenli solunumda $C_6H_{12}O_6 + 6O_2 \rightarrow 6CO_2 + 6H_2O + ATP$, organik besinlerden oksijen yardımıyla ATP sentezlenir. Oksijensiz solunum ise prokaryot canlılarda görülür. Fermentasyon ise solunumdan farklı olarak sınırlı ATP üretimi sağlar.

Bilgi Notu: Bazal metabolizma, canlıların sadece hayatta kalmak için ihtiyaç duydukları enerji miktarıdır. Metabolizma, vücudunuzdaki tüm biyokimyasal olayları içerir!

Metabolizma, hücrelerde gerçekleşen tüm biyokimyasal olayların toplamıdır. Anabolizma (yapım), küçük moleküllerin birleşmesiyle büyük moleküllerin sentezlendiği süreçtir (protein sentezi gibi). Dehidrasyon, moleküllerin birleşmesiyle gerçekleşen ve su açığa çıkaran reaksiyonlardır.

Canlılarda kalıtım molekülü DNA'dır (virüslerde DNA veya RNA olabilir). Tüm çok hücreli canlılarda ve mantarlar, bitkiler, hayvanlar gibi organizmalarda bulunur. Unutmayın ki prokaryotlar tek hücreli, ökaryotlar ise tek veya çok hücreli olabilir.