Nükleotit ve Yapısı

Nükleotit, tüm canlıların genetik bilgisini taşıyan süper önemli moleküllerdir. Her nükleotit üç ana parçadan oluşur: organik baz, şeker ve fosfat grubu.

Organik bazlar iki grupe ayrılır: purin (adenin ve guanin) ile pirimidin (sitozin, timin, urasil). Şekerler ise riboz (RNA'da) ve deoksiriboz (DNA'da) olmak üzere iki çeşittir.

Nükleozit = baz + şeker kombinasyonudur. Nükleotit ise nükleozite fosfat grubunun eklenmesiyle oluşur. Nükleotitlerin birbiriyle bağlanmasıyla polinükleotit zincirler meydana gelir.

💡 Pratik İpucu: Tüm canlılarda toplam 8 çeşit nükleotit vardır - DNA'da 4 çeşit, RNA'da 4 çeşit!

DNA ve RNA'nın Özellikleri

DNA'ya özgü baz timin, RNA'ya özgü baz urasildir. Bu fark, iki molekülün farklı işlevler görmesini sağlar.

Prokaryot canlılarda DNA ve RNA aynı yerde (sitoplazmada) bulunurken, ökaryotlarda farklı bölgelerde yer alır. DNA çekirdek, mitokondri ve plastitleerde bulunur.

DNA'da baz çiftlenmesi şu şekildedir: adenin-timin ve guanin-sitozin. Bu çiftleşme genetik bilginin doğru kopyalanmasını sağlar.

DNA yapısı canlı türüne göre değişir: ökaryotlarda doğrusal, prokaryotlarda halkasaldır. İki DNA zinciri birbirine antiparalel olarak bağlanır.