Sinir Sistemi Yapısı ve İşleyişi

Sinir sisteminde nöronların etrafında miyelin kılıf bulunur. Bu kılıf yalıtkandır ve lipit yapılıdır. Miyelinli kısımlar arasında kalan boşluklara ise Ranvier boğumu denir.

Nöronlar görevlerine göre üç gruba ayrılır: Çevreden merkeze bilgi taşıyan duyu nöronları, merkezi sinir sisteminde değerlendirme yapan ara nöronlar ve komutları efektör organlara ileten motor nöronlar. Bu üç nöron türü birbirleriyle uyumlu çalışarak vücudumuzun tepkilerini koordine eder.

Sinir sisteminde nöronların yanı sıra yardımcı hücreler de bulunur. Mikroglia savunma görevi yaparken, astrositler kan-beyin bariyeri oluşturur. Ependim hücreleri beyin omurilik sıvısı (BOS) üretir. Oligodendrositler merkezi sinir sisteminde, Schwan hücreleri ise periferik sinir sisteminde miyelin kılıf yapımından sorumludur.

⚡️ Önemli not: Sinirsel uyarı iletiminde depolarizasyon ve repolarizasyon sırasında ATP harcanmazken, hücre polarizasyona geçerken ATP kullanılır!

İmpuls iletim hızı, nöronun çapı ve miyelin kılıfın varlığı ile doğru orantılıdır. Yani çap arttıkça ve miyelin varsa iletim hızı da artar. Uyarı şiddeti artarsa uyarılan nöron sayısı ve impuls sayısı artar, ancak iletim hızı değişmez. Sinaptik aralık, bir nöronun akson ucu ile diğer nöronun dendriti arasındaki boşluktur ve burada nörotransmitter maddeler keseciklerle salınarak iletişimi sağlar.