Beynin Yapısı ve Bölümleri
Beyin, işlevsel olarak ön beyin, orta beyin ve arka beyin olmak üzere üç ana bölümden oluşur. Beynin farklı lopları (lobları) farklı görevleri üstlenir. Ön lop istemli kas hareketleri, yazma, konuşma, karar verme ve problem çözme yeteneklerinden sorumluyken, yan lop tanıma, öğrenme, hafıza ve dokunma duyularıyla ilişkilidir. Arka lop görme ve görüntüleme merkeziyken, şakak lobu duyma, koku ve sesleri kaydetme işlevlerini yerine getirir.
Beynin daha derinde bulunan bölgelerinden talamus, koku duyusu hariç tüm duyuları toplar, sınıflandırır ve beyin kabuğuna iletir. Hipotalamus ise hipofiz bezinin çalışmasını kontrol ederek vücut sıcaklığı, açlık, uyku gibi temel işlevleri düzenler. Bu nedenle hipotalamus "homeostazinin kralı" olarak anılır. Epitalamus ise biyolojik ritmi düzenler ve melatonin hormonu salgılar.
Orta beyin, ön ve arka beyni birbirine bağlayan kısımdır ve görme-işitme reflekslerini kontrol eder. Vücut duruşunu düzenler ve göz bebeği küçülmesi gibi bazı refleksleri yönetir. Arka beyin kısmında beyincik vücudun dengesini sağlarken, omurilik soğanı (pons) solunum, dolaşım, kusma, sindirim gibi yaşamsal refleksleri kontrol eder.
Biliyor muydun? Beyin ve omurilik, "meninges" adı verilen üç katlı koruyucu zar tabakasıyla çevrilidir: sert zar (dura mater), örümceksi zar (araknoid) ve ince zar (pia mater). Bu zarlar arasında beyin-omurilik sıvısı (BOS) bulunur ve merkezi sinir sistemini korur.