Nükleik Asitler ve Yapıları
Nükleik asitler, nükleotit adı verilen yapı birimlerinden oluşur. Her nükleotit üç temel bileşenden meydana gelir: azotlu organik baz, 5 karbonlu şeker ve fosforik asit. Şeker ile baz arasında glikozit bağı, şeker ile fosfat arasında ise fosfodiester bağı bulunur.
DNA (Deoksiribonükleik Asit), deoksiriboz şekeri içerir ve adenin (A), timin (T), guanin (G), sitozin (S) bazlarından oluşur. Çift iplikli ve sarmal yapıda olan DNA, prokaryotlarda sitoplazmada; ökaryotlarda ise çekirdek, mitokondri ve kloroplastta bulunur. DNA'nın iki ipliğindeki bazlar arasında özel eşleşmeler vardır: A ile T, G ile S eşleşir.
DNA'da önemli bir kural şudur: Toplam nükleotit sayısı, baz sayısı, şeker sayısı ve fosfat sayısı birbirine eşittir. Ayrıca hidrojen bağı sayısı, A-T çiftleri için 2, G-S çiftleri için 3 bağ olduğundan, 2A+3G formülüyle hesaplanabilir.
Hızlı İpucu: DNA problemlerini çözerken, A=T ve G=S eşitliklerini aklında tutarsan çoğu soruyu kolayca çözebilirsin! Pürin bazları (A, G) ile pirimidin bazları (T, S) sayısı da her zaman eşittir.
DNA sentezlenirken, tek zincir için 3n−1 su, çift zincir için 2n−1 su molekülü açığa çıkar n=nu¨kleotitsayısı. Hazır nükleotitler kullanılırken ise tek zincir için n−1, çift zincir için n−2 su açığa çıkar. Fosfodiester bağ sayısı ise tek zincirde n−1, çift zincirde 2n−2 kadardır.