ATP'nin Yapısı ve Enerji Döngüsü
ATP, adenin bazı, riboz şekeri ve üç fosfat grubundan oluşan karmaşık bir moleküldür. Bu yapının en önemli kısmı, yüksek enerjili fosfat bağlarıdır. Bu bağlar kırıldığında yaklaşık 7,3 kcal hu¨creic\cinde13−14kcal enerji açığa çıkar.
ATP yapısı kademeli olarak oluşur: Adenin ve ribozdan adenozin, buna bir fosfat eklenmesiyle AMP (Adenozin monofosfat), iki fosfatla ADP (Adenozin difosfat) ve son olarak üç fosfatla ATP (Adenozin trifosfat) oluşur.
Fosforilasyon (ATP sentezi), oksijenli solunum, oksijensiz solunum, fermantasyon ve fotosentez gibi süreçlerde gerçekleşir. Defosforilasyon ise ATP'nin ADP'ye dönüşerek enerji açığa çıkardığı süreçtir. Bu enerji, biyosentez reaksiyonları, aktif taşıma, hücre bölünmesi ve hareket gibi yaşamsal faaliyetlerde kullanılır.
Harika bir döngü! ATP'nin en ilginç özelliği, yıkıldığında oluşan ADP'nin tekrar ATP'ye dönüştürülebilmesidir: ADP + Pi + 7300 cal → ATP + H₂O (sentez) ve ATP → ADP + Pi + enerji (yıkım). Bu döngü sayesinde enerji sürekli kullanılabilir hale gelir.