Mutasyon Nedir?

Kromozom, DNA veya gen yapılarında meydana gelen kalıcı değişikliklere mutasyon denir. Mutasyonların kalıtsal olabilmesi için üreme hücrelerinde meydana gelmesi gerekir. Sigara, kimyasal maddeler, X ışınları, radyasyon, ısı, ilaçlar ve güneş ışığı gibi çevresel faktörler mutasyonlara neden olabilir.

Mutasyonlar her zaman kötü sonuçlar doğurmaz. Van kedisi, albino bireyler, altı parmaklılık, 21. kromozom fazlalığı (Down sendromu) ve dört boynuzlu keçi gibi örnekler mutasyonlar sonucu ortaya çıkmıştır.

Dikkat! Mutasyonlar, canlının hem fenotipini (dış görünüşünü) hem de genotipini (genetik yapısını) etkiler. Eğer üreme hücrelerinde meydana gelmişse, sonraki nesillere aktarılır.

Mutajen adı verilen faktörler, DNA yapısında değişikliklere neden olarak mutasyonlara yol açar. Bu değişiklikler, genlerin yapısında kalıcı değişimler olarak kendini gösterir.

Modifikasyon, Adaptasyon ve Doğal Seçilim

Modifikasyon, nem, sıcaklık, beslenme, pH oranı gibi çevre etkileriyle genlerin işleyişinde meydana gelen değişimdir. Himalaya tavşanlarının kürk renginin sıcakta değişmesi, spor yapan insanların kaslarının gelişmesi ve insanların bronzlaşması birer modifikasyon örneğidir. Tek yumurta ikizlerindeki farklılıklar da modifikasyona örnektir.

Unutma! Modifikasyonlar DNA yapısını değiştirmez, sadece fenotipi etkiler ve sonraki nesillere aktarılmaz.

Adaptasyon, canlının belli çevre koşullarında yaşama ve üreme şansını artıran fiziksel yapılar ve davranışlar geliştirmesidir. Kaktüslerin yapraklarının diken şeklinde olması ve ördeklerin ayaklarının perdeli olması adaptasyona örnektir. Adaptasyonlar sonraki nesillere aktarılır.

Doğal seçilim, yaşadıkları ortama uyum sağlayamayan canlıların elenmesi olayıdır. Doğal seçilim sonucunda hayatta kalan canlılar, atalarından farklı özellikler taşır ve tür içinde varyasyon (çeşitlilik) sağlanır.