Sinir Sisteminin Yapısı ve Görevleri

Sinir sistemi, vücudumuzda hormonlarla birlikte çalışarak düzenleyici rolü üstlenir. Bu sistemin temel birimi nöron adı verilen sinir hücreleridir. Nöronlar uyarıları alır, yorumlar ve uygun cevabı oluşturarak tepki organlarına iletir. Bu sayede homeostazi (iç denge) korunmuş olur.

Nöronlar belirli kısımlardan oluşur. Dendritler, hücre gövdesinden çıkan kısa ve dallanmış uzantılardır ve diğer nöronlardan veya reseptörlerden gelen uyarıları hücre gövdesine iletirler. Akson ise hücre gövdesinden çıkan uzun yapıdır ve uyarıları başka bir nörona ya da tepki organına taşır.

Bazı nöronlar miyelin kılıf ile sarılıdır. Lipoprotein yapıdaki bu kılıf, impuls iletimini hızlandırır ve sinirsel yalıtım sağlar. Miyelinsiz nöronlarda iletim hızı 2m/sn iken, miyelinli nöronlarda bu hız 120m/sn'ye çıkabilir! Miyelin kılıfın kesintiye uğradığı noktalara Ranvier boğumu denir ve miyelinli nöronlarda impulslar bu noktalardan atlamalı olarak ilerler.

Biliyor muydun? Ranvier boğumu sayısı arttıkça, sinirsel impuls iletimi yavaşlar. Miyelin kılıfın Schwann hücreleri ve glia hücreleri tarafından sentezlenmesi, sinir sisteminin düzgün çalışması için hayati önem taşır.

Nöronlar görevlerine göre üçe ayrılır: Duyu nöronları reseptörlerden aldığı uyarıları ara nörona iletir. Ara nöronlar bu uyarıları yorumlayıp uygun cevabı oluşturur. Motor nöronlar ise ara nöronlardan gelen uyarıları alıp tepki organına (kas, bez) iletir. Bu üçlü yapı sayesinde vücudumuzdaki tüm tepkiler organize bir şekilde gerçekleşir.