Nöronlarda İletim Mekanizması

Sinir hücresi (nöron), kendisine ulaşan uyarılar eşik değerin altında olduğunda hiç tepki vermez. Uyarı eşik değere ulaştığında veya aştığında ise maksimum tepki gösterir. Buna biyolojide "ya hep ya hiç yasası" denir. Yani sinir hücresi ya tam güçle çalışır ya da hiç çalışmaz!

Nöronlarda sinirsel iletim sırasında üç temel olay gerçekleşir: polarizasyon, depolarizasyon ve repolarizasyon. Polarizasyon, nöronun dinlenme halini ifade eder. Bu durumda hücre içi negatif, hücre dışı ise pozitif yüklüdür.

Polarizasyon sırasında hücre zarının dış kısmında sodyum $Na+$ iyonları, iç kısmında ise potasyum $K+$ iyonları yoğunlaşmıştır. Hücre içinin negatif olmasının nedeni, burada bulunan anyonların (negatif yüklü iyonların) derişiminin fazla olmasıdır.

🔍 Dikkat! Na+-K+ pompası, polarize durumun korunmasında hayati rol oynar. Bu pompa, ATP enerjisi kullanarak sodyumu hücre dışına, potasyumu hücre içine taşır ve böylece derişim farkını sürdürür.

Normalde nöron dinlenme halindeyken bile potasyum iyonları hücre dışına, sodyum iyonları ise hücre içine doğru sürekli bir difüzyon hareketi gösterirler. Bu hareket, iyon derişim farklarının zamanla kaybolmasına yol açabilir, ancak Na+-K+ pompası bunu önleyerek hücrenin elektriksel dengesini korur.