Noktalama İşaretleri

Nokta (.)

• Anlamca tamamlanmış cümlelerin sonuna konur.
• Sayılardan sonra sıra bildirmek için kullanılır.
• Tarihlerin yazımında gün, ay ve yıl sayılarını birbirinden ayırmak için konur.
• Saat ve dakika gösteren sayıları birbirinden ayırmak için kullanılır.

Virgül (,)

• Birbiri ardınca sıralanmış eş görevli kelimeler arasına konur.
• Sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır.
• Cümleden uzak kalan özneyi belirtmek için konur.
• Ara sözleri ayırmak için kullanılır.

Önemli Not: Zarf fiil eki almış kelimelerden sonra, bağlaçlardan önce ve sonra, söz etinden sonra virgül konmaz.

Noktalı Virgül (;)

• Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için konur.
• Öğeler arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için kullanılır.

Dikkat: Noktalı virgülden sonra açıklama ve örnek sıralaması yapılmaz.

İki Nokta (:)

• Kendisiyle ilgili örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna konur.
• Edebi eserlerde konuşma bölümlerindeki ifadelerin sonuna konur.
• Genel ağ adreslerinde de kullanılır.

Örnek Cümle: Şunları unutma: Noktalama işaretleri yazının anlaşılmasını kolaylaştırır.

Noktalama İşaretlerinin Kullanımı

Üç Nokta (...)

• Anlatım olarak tamamlanmamış cümlelerin sonuna konur.
• Alıntılarda alınmayan kelimelerin yerine konur.
• Sözcükleri ayırmak için kullanılır.
• Ünlem ve soru işaretinden sonra üç nokta yerine iki nokta konulabilir.

Soru İşareti (?)

• Soru eki ve sözü içeren cümle ve sözlerin sonuna konur.
• Bilinmeyen, kesin olmayan veya şüpheli durumlarda kullanılır.

Önemli Bilgi: "mı/mi" eki zaman anlamı bildirdiğinde sonuna soru işareti konmaz.

Ünlem İşareti (!)

• Sevinç, kıvanç, acı gibi duyguları belirtmek için kullanılır.
• Seslenme, hitap ve uyarı sözlerinden sonra konur (cümle sonuna da konabilir).

Kısa Çizgi (-)

• Kelimeler arasına "-den... -a" ve "ve" anlamı verebilmek için kullanılır.
• Cümleleri ayırmak için kullanılır.

Uzun Çizgi (--)

• Yazıda satır başı alınan konuşmaları göstermek için kullanılır.

Hatırlatma: Konuşmaları ayırmak için genellikle uzun çizgi kullanılır.

Eğik Çizgi (/)

• Çok çaba gerektiren durumlarda mısraların arasına konur.
• Adres yazımında da kullanılabilir.

Noktalama İşaretlerinin Özel Kullanımları

Tırnak İşareti (" ")

• Özel olarak belirtilmek istenen sözler tırnak içine alınır.
• Kitap adları ve başlıklar tırnak içine alınır.

Kullanım Kuralı: Tırnak içine alınan alıntılarda, cümle içindeki noktalama işareti tırnağın içine alınır.

Tek Tırnak İşareti (' ')

• Tırnak içinde yer alan ifadede tekrar tırnak içine alınması gereken durumda kullanılır.

Yay Ayraç ( )

• Cümlenin yapısını bozmayan, cümle dışındaki ek bilgiler için kullanılır.
• Yabancı kelimelerin okunuşu ayraç içinde verilir.

Kesme İşareti (' )

• Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır.
• Kişi adlarından sonra gelen saygı sözlerine gelen ekleri ayırmak için kullanılır.
• Kısaltmalara gelen ekleri ayırmak için konur.
• Sayılara getirilen ekleri ayırmak için kullanılır.

TDK Kuralı: Kurum, kuruluş, kurul, bileşim, oturum, iş yeri adlarına ve özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk ekleri ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesme işaretiyle ayrılır.

Örnek Cümleler:

• Ali'nin kitabı çok ilgi çekici.
• 2. sınıf öğrencileri noktalama işaretlerini öğreniyor.
• "Yaşamak" adlı şiir kitabını okudun mu?