Noktalama İşaretleri

Nokta (.)

• Cümle sonunda kullanılır.
• Kısaltmalarda kullanılır: T.C., T. (Türkçe)
• Bazı kısaltmalarda nokta kullanılmaz: CTDK, TSK, SSK, MÖ, MS
• Unvan ve lakapların kısaltmasında nokta kullanılır.
• Saat, dakika ve tarihlerin yazımında nokta kullanılır: 14.30, 29.10.1923

Önemli Not: Nokta, cümlenin bittiğini gösteren en temel noktalama işaretidir.

Virgül (,)

• Eş görevli sözcüklerin arasında kullanılır: Elma, armut, muz aldım.
• Türkçede bir cümlede iki virgül arasında kalan yere ara cümle denir.
• Önerden sonra kullanılır.
• Tırnak işaretinin yerini tutabilir.
• Görevi açıklamadır.
• Şart eki -se, -sa ve zarf fiilden sonra virgül gelmez.

Dikkat: Virgül, cümleyi anlamlı parçalara ayırarak okumanın ve anlamanın kolaylaşmasını sağlar.

Soru İşareti (?)

• Sorulan tüm soruların sonuna gelir: Bugün nereye gidiyoruz?
• Sözde soru cümlelerine de soru işareti konur: Kim bilir nerede kaldı?

Ünlem İşareti (!)

• Şaşkınlık, korku, sevinç gibi duyguları belirten cümlelerin sonuna konur: Eyvah! Aman Tanrım!
• Ünlemden sonra cümle büyük harf ile başlar.

Noktalı Virgül (;)

• Cümlede virgül varsa öğeleri ayırmak için noktalı virgül kullanılır.
• En temel görevi gruplandırmadır.

Noktalı Virgül Kullanımı: Noktalı virgül, virgülden daha güçlü, noktadan daha zayıf bir durak gösterir.

İki Nokta (:)

• Cümlenin sonuna gelir.
• Açıklama veya örneklendirme öncesinde kullanılır.
• Örneklendirme yapılırsa küçük harfle, açıklama yapılırsa büyük harfle devam eder.

Özel Durumlar

• Tırnak içine alınan eser adına gelen ek tırnağın dışına yazılıyorsa kesme işareti konulmaz.
• Anlam karmaşası olduğunda kelimenin küçük yazılması ve gelen ekin kesme işareti ile ayrılması doğrudur.

Uygulama İpucu: 2. sınıf noktalama işaretleri örnek cümleler üzerinde çalışarak kullanımlarını daha iyi kavrayabilirsiniz.