Dış Borçlar ve Demiryolları Meselesi

1923 ile 1930 Türk Dış Politikası sorunları arasında dış borçlar meselesi de yer aldı. 1929 Dünya Ekonomik Krizi'nin ardından tekrar gündeme gelen bu sorun, Türkiye'nin Hoover Moratoryumu'ndan yararlanarak borçlarını erteleme girişimiyle devam etti.

Vocabulary: Hoover Moratoryumu: 1931 yılında ABD Başkanı Herbert Hoover tarafından önerilen, ülkelerin savaş borçlarını ve tazminatlarını ertelemeyi amaçlayan plan.

Fransa ile yapılan görüşmeler sonucunda, borçların Türk Lirası üzerinden ödenmesine karar verildi. Bu borçlar 1933'ten 1954'e kadar ödendi.

Atatürk'ün dış politika ilkeleri maddeler halinde şu şekilde özetlenebilir:

• Bağımsızlığın korunması
• Milli çıkarların gözetilmesi
• Barışçıl ilişkilerin sürdürülmesi
• Batılılaşma ve çağdaşlaşma

Son olarak, Adana-Mersin demiryollarının millileştirilmesi sorunu da bu dönemde ele alındı. Fransa ile yapılan bir anlaşma sonucunda Türkiye, bu demiryollarını satın aldı.

Quote: "Yurtta sulh, cihanda sulh." - Mustafa Kemal Atatürk

Bu söz, Atatürk'ün dış politika ilkeleri nelerdir sorusuna en özlü cevabı vermektedir. Türkiye'nin hem iç hem de dış politikada barışı esas aldığını göstermektedir.

Musul Sorunu ve Diğer Dış Politika Meseleleri $1923-1932$

1923 ve 1939 dönemi türkiye'nin dış politikası kısaca Lozan'dan kalan sorunların çözümüne odaklandı. Bu dönemde en önemli meselelerden biri Musul sorunuydu. 1924'te Haliç Konferansı'nda çözülemeyen bu sorun, Milletler Cemiyeti'ne taşındı.

Highlight: Musul sorunu, 1926 yılında imzalanan Ankara Antlaşması ile çözüldü ve Musul, İngiliz yönetimindeki Irak'a bırakıldı.

Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası özet olarak, yabancı okullar sorunu da önemli bir konu olarak ortaya çıktı. 1924'te çıkarılan Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile bu mesele gündeme geldi, ancak Türkiye bu konuyu uluslararası platformlarda çözmeyi reddetti.

Vocabulary: Tevhid-i Tedrisat: Öğretim Birliği anlamına gelen, eğitim sistemini birleştirmeyi amaçlayan kanun.

Patrikhane sorunu, 1926 yılında çıkarılan Medeni Kanun ile Patrikhane'nin mahkeme kurma yetkisinin elinden alınmasıyla ortaya çıktı. Türkiye bu konuda da geri adım atmadı.

Definition: Patrikhane: Ortodoks Kilisesi'nin yönetim merkezi.

Türk-yunan nüfus mübadelesi özet olarak, 1930 yılında imzalanan Nüfus Mübadelesi Antlaşması (Ahali Antlaşması) ile çözüme kavuşturuldu. Bu antlaşma, Batı Trakya'daki Türkler ile İstanbul'da oturan Rumların yerlerinde kalmasını, diğerlerinin ise yer değiştirmesini öngördü.

Example: Nüfus mübadelesi sonucunda yaklaşık 1.2 milyon Rum Yunanistan'a, 400 bin Türk ise Türkiye'ye göç etti.