Napolyon'un Mısır Seferi ve Sonuçları

1798'de Fransa, Napolyon komutasında Mısır'ı işgal etti. Bu olay, Osmanlı Devleti'nin 18. yüzyıl sonu genel durumunu yansıtan önemli bir gelişmeydi. Fransa'nın amacı doğu ticaret yollarına hakim olmak ve Doğu Akdeniz'i ele geçirmekti.

Definition: Nizam-ı Cedit - III. Selim döneminde kurulan yeni ordu.

Osmanlı Devleti, İngiltere ve Rusya'dan yardım istedi. Bu dönemde kurulan yeni ordu Nizam-ı Cedit idi. İngiliz donanması, Fransız donanmasını Ebukır önlerinde yaktı. Napolyon, Osmanlı'yı barışa zorlamak için Suriye üzerine yürüdü ancak Akka Kalesi önünde Cezzar Ahmet Paşa tarafından yenildi.

Quote: "Osmanlı Devleti tarihte ilk defa başka devletlerin askeri desteğine ihtiyaç duydu. Böylece 'Denge Siyaseti' başladı."

Fransa, 1801 El Ariş Antlaşması ile Mısır'dan çekildi ve 1802 Paris Antlaşması ile Osmanlı-Fransa savaşı sona erdi. Bu olaylar, Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi açısından önemli bir dönüm noktası oldu.

Highlight: Rusya'nın Akdeniz'e ilk inişi 1768-1774 Osmanlı-Rus Harbi sırasında, 1770'te Çeşme'de Osmanlı donanmasını yakmasıyla gerçekleşti.

Rusya'nın boğazlardan inmesi ilk defa Napolyon'un Mısır'ı işgali sırasında Osmanlı'nın Rusya'dan yardım istemesiyle gerçekleşti. Daha sonra, Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın isyanı sonucunda II. Mahmud'un Rusya'dan yardım istemesiyle tekrarlandı. Bu olaylar, 20. yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti'nin uluslararası ilişkilerde denge stratejisini benimsemesine yol açtı.

Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi: Siyasi Olaylar

19. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu sömürgecilik ve milliyetçilik akımlarından dolayı büyük toprak kayıpları yaşadı. Sömürgecilik faaliyetleri sonucunda Kuzey Afrika'da önemli topraklar kaybedildi. 1830'da Cezayir Fransa tarafından, 1881'de Tunus yine Fransa tarafından, 1882'de Mısır İngiltere tarafından ve 1912'de Libya İtalya tarafından işgal edildi.

Highlight: Osmanlı Devleti'nden ayrılan ilk Balkan devleti Yunanistan, son Balkan devleti ise Arnavutluk olmuştur.

Milliyetçilik akımı sonucunda Balkanlarda birçok ulus-devlet ortaya çıktı. 1829 Edirne Antlaşması ile Yunanistan, 1878 Berlin Antlaşması ile Sırbistan, Karadağ ve Romanya bağımsızlıklarını kazandı. 1908'de Bulgaristan, 1912'de Makedonya ve Arnavutluk Osmanlı'dan ayrıldı.

Vocabulary: Panslavizm - Slav halklarının birliği ve Rus liderliğinde birleşmesi fikrini savunan siyasi akım.

Rusya, Balkanlardaki milliyetçi ayaklanmalarda en etkili devlet oldu ve panslavizm politikasını takip etti. Berlin Antlaşması ile Osmanlı Devleti'nin parçalanma süreci hızlandı.

Example: Osmanlı Devleti'nden Kuzey Afrika'da ayrılan ilk toprak parçası Cezayir, son toprak parçası ise Libya (Trablusgarp) olmuştur.